Biopsja gruboigłowa guza

Biopsja gruboigłowa to pobranie z guza cienkiego, walcowatego fragmentu tkanki – wycinka o średnicy około 1-2 mm i długości kilkunastu milimetrów – za pomocą specjalnej igły z mechanizmem tnącym. W odróżnieniu od cytologii i biopsji cienkoigłowej, które pobierają pojedyncze komórki, biopsja gruboigłowa dostarcza kawałek tkanki z zachowaną budową. Dzięki temu histopatolog widzi, jak komórki są ułożone, jak guz nacieka otoczenie i jakiego jest typu – a to często przesądza o rozpoznaniu tam, gdzie cytologia była niejednoznaczna.

Biopsję gruboigłową wykonujemy przede wszystkim wtedy, gdy rozpoznanie trzeba znać przed operacją, bo od niego zależy jej zakres. Typowy przykład to mięsak tkanek miękkich lub mięsak poiniekcyjny u kota: cytologia często daje z nich mało komórek, a szerokość marginesu operacyjnego zależy od typu guza. Drugi przykład to duże guzy, których usunięcie byłoby rozległą operacją – zanim ją zaplanujemy, chcemy wiedzieć, z czym mamy do czynienia i czy operacja w ogóle jest właściwym leczeniem. Biopsję wykonujemy również w zmianach narządów wewnętrznych pod kontrolą USG, np. w wątrobie, oraz w guzach kości i jamy nosowej.

Wszystkie biopsje wykonujemy na miejscu, a wycinki wysyłamy do histopatologów, z którymi stale współpracujemy – dzięki temu wyniki są opisywane przez osoby znające naszych pacjentów i sposób pracy, a w razie pytań możemy je bezpośrednio omówić.

Kwalifikacja

Do biopsji gruboigłowej kwalifikujemy pacjentów, u których cytologia nie dała rozpoznania lub dała wynik niejednoznaczny, oraz tych, u których rozpoznanie histopatologiczne jest potrzebne przed decyzją o leczeniu – zwłaszcza przed rozległą operacją, amputacją, leczeniem uzupełniającym lub skierowaniem do ośrodka radioterapii. Najczęściej dotyczy to mięsaków tkanek miękkich, guzów skóry i tkanki podskórnej o niejasnym charakterze, guzów jamy ustnej, zmian w wątrobie i innych narządach, guzów kości przy podejrzeniu kostniakomięsaka oraz guzów jamy nosowej. Biopsja jest też właściwa, gdy guz jest nieoperacyjny, a chcemy dobrać leczenie ogólne do konkretnego typu nowotworu.

Biopsji gruboigłowej nie wykonujemy w guzach, w których droga igły mogłaby rozsiać komórki lub wywołać groźne krwawienie – przy guzach śledziony podejrzanych o naczyniakomięsaka i guzach pęcherza moczowego. Nie ma też sensu robić jej w małych guzach skóry, które prościej i bezpieczniej usunąć w całości z marginesem i zbadać cały guz. Przed zabiegiem wykonujemy w naszym laboratorium morfologię i biochemię, a krzepnięcie krwi sprawdzamy wcześniej w zewnętrznym laboratorium; pacjent przychodzi na czczo, bo biopsja odbywa się w sedacji lub krótkim znieczuleniu ogólnym. Leki przeciwzakrzepowe i przeciwzapalne omawiamy indywidualnie.

Przebieg zabiegu

Biopsję wykonujemy w krótkiej sedacji – przy zmianach powierzchownych – lub w znieczuleniu ogólnym, wziewnym, z kardiomonitorem, gdy zmiana leży głęboko, w jamie nosowej, w kości lub w narządzie wewnętrznym. Miejsce wkłucia golimy i przygotowujemy jałowo, znieczulamy też miejscowo. Igłę biopsyjną wprowadzamy do guza – przy zmianach głębokich pod kontrolą USG, żeby ominąć naczynia – i pobieramy kilka wycinków z różnych miejsc, bo guzy są niejednorodne, a jeden wycinek z obszaru martwicy mógłby dać fałszywie uspokajający wynik. Wycinki od razu umieszczamy w utrwalaczu.

Drogę igły planujemy tak, żeby przy późniejszej operacji dało się ją usunąć razem z guzem – to ważne przy mięsakach, które mogą wszczepiać się wzdłuż kanału biopsji. Miejsce wkłucia zamykamy zwykle jednym szwem lub opatrunkiem. Cały zabieg trwa krótko; po wybudzeniu pacjent zostaje na obserwacji w szpitalu dziennym i wraca do domu tego samego dnia. Przy biopsjach narządów wewnętrznych po zabiegu wykonujemy kontrolne USG, żeby wykluczyć krwawienie.

Wycinki wysyłamy do współpracujących z nami histopatologów. Jeśli podczas zabiegu widzimy, że materiał jest skąpy, pobieramy dodatkowy wycinek od razu, zamiast ryzykować, że wynik będzie niediagnostyczny i trzeba będzie powtarzać znieczulenie.

Wynik i co dalej

Na wynik badania histopatologicznego czeka się różnie w zależności od pilności: w przypadkach pilnych zwykle około tygodnia, w rutynowych czasem ponad miesiąc. Gdy przychodzi, omawiamy go z Tobą na wizycie lub telefonicznie i przesyłamy mailem z interpretacją: jaki to typ nowotworu, jaki stopień złośliwości i co z tego wynika. Na tej podstawie planujemy leczenie – operację z marginesem dobranym do typu guza, leczenie ogólne, elektrochemioterapię lub skierowanie do ośrodka radioterapii – i uzupełniamy staging, jeśli nie był jeszcze pełny.

Zdarza się, że wycinek nie zawiera tkanki nowotworowej albo obraz jest niejednoznaczny – wtedy histopatolog o tym pisze, a my decydujemy razem z Tobą, czy powtórzyć biopsję, czy od razu usunąć zmianę w całości. Pacjent skierowany przez innego lekarza otrzymuje wynik z naszym komentarzem i propozycją postępowania; dalsze leczenie może odbywać się u nas lub w macierzystym gabinecie.

W domu po biopsji: przez kilka dni ograniczony ruch i kontrola miejsca wkłucia – niewielki obrzęk i zasinienie są normalne, natomiast krwawienie, ropny wyciek, silny ból, osłabienie lub bladość dziąseł wymagają kontaktu z nami. Szew usuwamy na wizycie kontrolnej, często już przy omawianiu wyniku.