Przejdź do treści

Onkologia

Choroba

Nowotwory jajników i macicy

Nowotwory jajników i macicy dotyczą głównie niekastrowanych suk i kotek. Często długo nie dają objawów albo udają zaburzenia hormonalne. Rozpoznajemy je w USG i leczymy operacyjnie, z badaniem usuniętego narządu.

Kiedy do nas przyjść

Zaburzenia cyklu, wyciek z pochwy, powiększony brzuch lub zmiana wykryta w USG.

Diagnostyka

USG jamy brzusznej, badania krwi i RTG klatki piersiowej – na miejscu, w trakcie wizyty.

Leczenie

Owariohisterektomia z histopatologią, a przy nowotworze złośliwym staging i dalszy plan.

Co to jest

Nowotwory jajników i macicy u suki i kotki

Jajniki i macica to narządy rozrodcze samic, dlatego nowotwory tej okolicy dotyczą niemal wyłącznie niekastrowanych suk i kotek, najczęściej w średnim i starszym wieku. W jajnikach najczęściej spotykamy guzy z komórek ziarnistych (granulosa cell tumor) – nowotwory wywodzące się z komórek otaczających pęcherzyki jajnikowe, które często produkują hormony płciowe. Druga grupa to guzy nabłonkowe: łagodny cystadenoma (gruczolakotorbielak, czyli guz zbudowany z torbieli wypełnionych płynem) i jego złośliwy odpowiednik – rak jajnika. Rzadziej występują guzy z komórek rozrodczych. W macicy przeważają zmiany łagodne, na przykład mięśniaki gładkokomórkowe; rak macicy zdarza się rzadko, nieco częściej u kotek niż u suk.

Przyczyny są w dużej mierze hormonalne – narząd, który przez lata pracuje w rytmie cyklu, ma czas na powstanie zmian. Kastracja wykonana przed pojawieniem się guza praktycznie wyklucza tę grupę chorób. Wyraźnych predyspozycji rasowych nie ma, choć część ras suk może mieć nieco większą skłonność.

Objawy zależą od tego, czy guz produkuje hormony. Guzy z komórek ziarnistych powodują nieregularne lub przedłużające się cieczki, obrzęk sromu, wyciek z pochwy, wyłysienia i zmiany skórne, u kotek uporczywą ruję, a nadmiar estrogenów bywa przyczyną niedokrwistości i spadku liczby płytek krwi. Guzy, które hormonów nie produkują, długo pozostają nieme: rosną w jamie brzusznej, a pierwszym sygnałem bywa powiększenie obrysu brzucha, wolny płyn, gorszy apetyt albo zmiana wykryta przypadkowo w USG jamy brzusznej. Podobne objawy daje ropomacicze – zakażenie macicy z gromadzeniem ropy – dlatego każdy wyciek z pochwy i pogorszenie stanu niekastrowanej suki lub kotki wymaga szybkiej diagnostyki. Warto też pamiętać, że u tych samych pacjentek częściej występują guzy gruczołu mlekowego.

Nieleczony guz jajnika rośnie, może pęknąć lub rozsiać komórki po otrzewnej, co prowadzi do gromadzenia płynu w brzuchu; złośliwe postaci dają przerzuty do węzłów chłonnych, wątroby i płuc. Zaburzenia hormonalne utrzymują się tak długo, jak długo guz pozostaje w organizmie.

Diagnostyka i leczenie

Jak rozpoznajemy i leczymy nowotwory jajników i macicy

Diagnostyka i staging

Diagnostykę zaczynamy podczas konsultacji onkologicznej od wywiadu – kiedy była ostatnia cieczka, czy cykl był regularny, czy pojawił się wyciek – i badania klinicznego. Kluczowe jest USG jamy brzusznej: pełne badanie z opisem wykonuje nasz radiolog, a onkolog w trakcie konsultacji robi USG przeglądowe. Wysokiej klasy ultrasonograf pozwala dokładnie ocenić strukturę jajnika, grubość i zawartość macicy oraz węzły chłonne także u małych kotek. W USG odróżniamy guz od ropomacicza i torbieli jajnikowych, sprawdzamy, czy w jamie brzusznej jest wolny płyn, i oglądamy wątrobę oraz śledzionę. Nakłucia guza jajnika zwykle unikamy – torbielowate i kruche zmiany mogą przy nakłuciu rozsiać komórki po otrzewnej, a rozpoznanie i tak wymaga usunięcia narządu. Jeśli w brzuchu jest płyn, pobieramy go pod kontrolą USG i oceniamy cytologicznie na miejscu – preparat ogląda lek. wet. Monika Morawska, a w niejednoznacznych przypadkach konsultuje go ze specjalistą cytologiem.

W naszym laboratorium jeszcze w trakcie wizyty wykonujemy morfologię i biochemię. Morfologia w technologii fluorescencji trzeciej generacji, z rzetelną analizą retikulocytów, jest tu szczególnie ważna, bo nadmiar estrogenów potrafi hamować szpik i prowadzić do niedokrwistości oraz spadku liczby płytek, a to zmienia przygotowanie do znieczulenia. Biochemia ocenia nerki i wątrobę przed zabiegiem. Uzupełniamy to cyfrowym RTG klatki piersiowej w kierunku przerzutów do płuc, które jako zdjęcie poglądowe oceniamy na miejscu.

Te badania składają się na staging, czyli ocenę zaawansowania choroby – od niego zależy, czy operacja ma charakter leczący, czy jest częścią szerszego planu. Ostateczne rozpoznanie daje badanie histopatologiczne całych usuniętych jajników i macicy, które wysyłamy do histopatologów, z którymi stale współpracujemy.

Leczenie

Podstawą leczenia jest owariohisterektomia, czyli operacyjne usunięcie obu jajników wraz z macicą – ten sam zabieg co przy kastracji, ale prowadzony według zasad chirurgii onkologicznej. Cięcie jest dłuższe, żeby wydobyć guz bez rozerwania jego torebki i bez rozsiania komórek po otrzewnej; oglądamy dokładnie całą jamę brzuszną, sieć i węzły chłonne i pobieramy każdą podejrzaną zmianę do badania. Naczynia jajnikowe i maciczne uszczelniamy systemem LigaSure i elektrochirurgią, co ogranicza krwawienie i skraca zabieg, a rany zamykamy nićmi B. Braun o minimalnym ryzyku reakcji zapalnych. Operacja odbywa się w znieczuleniu wziewnym z kardiomonitorem i aktywnym utrzymywaniem temperatury ciała, co jest szczególnie ważne u kotek i małych suk. Po zabiegu pacjentka zostaje na obserwacji w naszym szpitalu dziennym i wraca do domu wieczorem; w razie potrzeby przyjeżdża rano na dalszą kontrolę.

Jeśli pacjentka jest osłabiona, anemiczna albo guz współistnieje z ropomaciczem, najpierw ją stabilizujemy – płyny, leki, a gdy trzeba, transfuzję krwi wykonujemy na miejscu. Usunięty narząd w całości trafia na histopatologię, której wynik omawiamy z Tobą na wizycie kontrolnej. W większości przypadków zabieg kończy leczenie, a objawy hormonalne ustępują w ciągu kilku tygodni do kilku miesięcy.

Gdy badanie wykaże raka jajnika lub macicy, zwłaszcza z rozsiewem po otrzewnej lub zajętymi węzłami, proponujemy chemioterapię. Prowadzimy ją według aktualnych międzynarodowych standardów i protokołów onkologii weterynaryjnej, a jako członkowie ESVONC (European Society of Veterinary Oncology) uczestniczymy w sympozjach i wprowadzamy nowości do praktyki. W wybranych przypadkach stosujemy chemioterapię metronomiczną – małe dawki leków doustnych podawane w domu. Jeśli choroba jest zaawansowana i operacja nie wchodzi w grę, prowadzimy leczenie paliatywne nastawione na komfort: kontrolę płynu w brzuchu, bólu i apetytu.

Rokowania

Rokowanie zależy przede wszystkim od typu guza w badaniu histopatologicznym i od tego, czy w chwili operacji choroba była ograniczona do jajnika lub macicy. Większość guzów jajników u suk i kotek to zmiany łagodne lub o niskiej złośliwości – po usunięciu w całości pacjentka nie wymaga dalszego leczenia, a zaburzenia cyklu, zmiany skórne i niedokrwistość wywołane hormonami stopniowo ustępują. Guzy z komórek ziarnistych zachowują się w większości przypadków łagodnie, choć część z nich potrafi dać rozsiew po otrzewnej – dlatego tak ważne jest, żeby guz został wydobyty w całości. Łagodne guzy macicy po usunięciu narządu nie wracają. Przy raku jajnika lub macicy z rozsiewem rokowanie jest ostrożniejsze, a celem leczenia staje się kontrola choroby i dobra jakość życia.

Po zabiegu ustalamy plan kontroli dopasowany do rozpoznania. Przy zmianach łagodnych zwykle wystarczy jedna wizyta z omówieniem wyniku; przy złośliwych zalecamy regularne USG jamy brzusznej i RTG klatki piersiowej w odstępach zależnych od typu guza. Ważna jest też kontrola morfologii, jeśli przed zabiegiem szpik był hamowany przez hormony – jego regeneracja wymaga czasu. U niekastrowanej wcześniej suki lub kotki warto przy okazji sprawdzić gruczoł mlekowy, bo guzy sutka pojawiają się w tej grupie częściej.

Jeśli po operacji zauważysz powiększenie brzucha, spadek apetytu, wymioty, osłabienie albo nawrót objawów hormonalnych, skontaktuj się z nami przed planowaną kontrolą. U pacjentek operowanych z powodu guza złośliwego takie objawy mogą oznaczać nawrót lub przerzuty, a im wcześniej je sprawdzimy, tym więcej mamy możliwości. Na każdym etapie mówimy wprost, czy celem jest wyleczenie, kontrola choroby czy komfort.

Diagnostyka i leczenie – nasze usługi

Dlaczego Moonvet?

  • Diagnostyka na miejscu – laboratorium, USG i RTG bez odsyłania do innej placówki.
  • Szybkie decyzje kliniczne – wynik i plan leczenia zwykle tego samego dnia.
  • Zespół specjalistów – onkologia, kardiologia, chirurgia i interna pod jednym dachem.
  • Podejście nastawione na komfort pacjenta i wsparcie dla opiekuna na każdym etapie.

Masz pytania?

Często zadawane pytania

Jakie objawy daje guz jajnika u suki?

Najczęściej zaburzenia cyklu: nieregularne, przedłużające się cieczki, obrzęk sromu, wyciek z pochwy, wyłysienia i zmiany skórne. Guzy nieprodukujące hormonów długo nie dają objawów i bywają wykrywane przypadkiem w USG lub gdy powiększy się brzuch.

Czy guz jajnika u suki lub kotki to rak?

Nie zawsze. Wiele guzów jajników to zmiany łagodne lub o niskiej złośliwości, które po usunięciu nie wymagają dalszego leczenia. O typie guza rozstrzyga dopiero badanie histopatologiczne usuniętego narządu.

Czy sterylizacja chroni przed nowotworem jajników i macicy?

Tak – usunięcie jajników i macicy przed pojawieniem się zmian praktycznie wyklucza tę grupę chorób. Zmniejsza też ryzyko ropomacicza i guzów gruczołu mlekowego, jeśli jest wykonana odpowiednio wcześnie.

Ile kosztuje operacja guza jajnika u suki?

Koszt zależy od wielkości pacjentki, zakresu zabiegu i badań przed operacją, dlatego kosztorys przygotowujemy indywidualnie po konsultacji. Skontaktuj się z nami, a przedstawimy plan i orientacyjne koszty.

Ile żyje suka z guzem jajnika?

To zależy od typu guza. Przy zmianach łagodnych, usuniętych w całości, suka żyje tak, jakby choroby nie było. Przy raku z rozsiewem rokowanie jest ostrożniejsze, a leczenie nastawione na jak najdłuższy dobry czas – omawiamy je po wyniku histopatologii.

Blog i przypadki kliniczne

Nasze przypadki

Najnowsze przypadki kliniczne i artykuły merytoryczne z tego obszaru.

Chemioterapia raka płaskonabłonkowego u psa

Bronek, 14-letni pies, trafił do kliniki Moonvet z powodu zaawansowanego nowotworu w jamie nosowej. Zmiana obejmowała zatokę czołową i spowodowała już lizę kości—proces, w którym nowotwór niszczy struktury kostne.

Nie czekaj – każdy dzień ma znaczenie

Umów konsultację. Pierwsza wizyta z pełną oceną diagnostyczną – Łódź, ul. Przybyszewskiego 178.

Skontaktuj się z nami