Przejdź do treści

Onkologia

Choroba

Guzy nadnerczy

Nadnercza to małe gruczoły przy nerkach, które produkują hormony. Guz nadnercza może wydzielać ich za dużo albo rosnąć bez objawów. Rozpoznajemy go w USG i badaniach hormonalnych, a leczymy operacyjnie.

Kiedy do nas przyjść

Zmiana w nadnerczu w USG albo nadmierne pragnienie, wyłysienia, napady kołatania serca.

Diagnostyka

USG jamy brzusznej, badania krwi i testy hormonalne u nas, RTG klatki piersiowej.

Leczenie

Adrenalektomia – usunięcie nadnercza z guzem; gdy operacja nie wchodzi w grę, leki.

Co to jest

Guzy nadnerczy u psa i kota

Nadnercza to dwa niewielkie gruczoły leżące w jamie brzusznej, tuż przy przednich biegunach nerek. Każde z nich składa się z kory, która produkuje kortyzol i hormony regulujące gospodarkę wodno-elektrolitową, oraz z rdzenia, który wytwarza adrenalinę i noradrenalinę. Guz nadnercza to rozrost jednej z tych części. Guzy kory nadnerczy – gruczolak (łagodny) lub rak kory nadnerczy (złośliwy) – często wydzielają nadmiar kortyzolu i wywołują zespół Cushinga pochodzenia nadnerczowego, czyli chorobę z przewlekłego nadmiaru tego hormonu. Guz rdzenia, pheochromocytoma (guz chromochłonny), wyrzuca do krwi adrenalinę w niekontrolowanych ilościach. Część guzów nadnerczy nie wydziela niczego i jest wykrywana przypadkiem, w trakcie USG jamy brzusznej wykonywanego z innego powodu.

Przyczyny powstawania guzów nadnerczy nie są znane. Chorują głównie psy w średnim i starszym wieku, u kotów guzy nadnerczy są rzadsze i częściej dotyczą kory. Predyspozycje rasowe są słabo poznane, dlatego nie opieramy na nich żadnych decyzji. Warto wiedzieć, że zespół Cushinga częściej wynika z guza przysadki, który pobudza oba nadnercza do pracy – i odróżnienie tych dwóch sytuacji jest jednym z głównych celów diagnostyki, bo leczy się je zupełnie inaczej.

Objawy zależą od tego, co guz wydziela. Przy nadmiarze kortyzolu pies pije i oddaje dużo moczu, ma wilczy apetyt, powiększony, obwisły brzuch, cienką skórę, symetryczne wyłysienia i nawracające infekcje skóry. Przy pheochromocytomie objawy są napadowe i mylące: nagłe osłabienie, dyszenie, kołatanie serca, drżenia, niepokój, epizody zapaści, które mijają i wracają – dlatego ten guz bywa długo nierozpoznany. Guz nieaktywny hormonalnie nie daje objawów, dopóki nie urośnie na tyle, by uciskać sąsiednie narządy lub krwawić.

Nieleczony guz nadnercza może naciekać dużą żyłę główną biegnącą tuż obok i wrastać do jej światła, a przy postaci złośliwej dawać przerzuty do wątroby i płuc. Przewlekły nadmiar kortyzolu osłabia odporność, sprzyja cukrzycy i zakrzepom, a napady adrenalinowe obciążają serce. Dlatego zmianę w nadnerczu opisaną w USG traktujemy jako wskazanie do pełnej diagnostyki, nawet gdy pies wygląda na zdrowego.

Diagnostyka i leczenie

Jak rozpoznajemy i leczymy guzy nadnerczy

Diagnostyka i staging

Punktem wyjścia jest konsultacja onkologiczna, w trakcie której zbieramy wywiad o objawach – zwłaszcza napadowych – i badamy pacjenta. Jeszcze na tej samej wizycie wykonujemy USG jamy brzusznej: pełne badanie z opisem wykonuje nasz radiolog, a onkolog robi USG przeglądowe. Oceniamy wielkość i strukturę obu nadnerczy, bo powiększenie jednego przy zmniejszonym drugim przemawia za guzem wydzielającym kortyzol, a symetryczne powiększenie obu – za guzem przysadki. Sprawdzamy też, czy guz nie wrasta do żyły głównej i czy w wątrobie nie ma zmian. Wysokiej klasy ultrasonograf pozwala dokładnie obejrzeć te niewielkie gruczoły także u małych kotów i dużych, głęboko zbudowanych psów.

Drugim filarem są badania krwi wykonane w naszym laboratorium w trakcie wizyty – morfologia i biochemia – oraz badania hormonalne. Przy podejrzeniu nadmiaru kortyzolu wykonujemy testy czynnościowe, które potwierdzają zespół Cushinga i pomagają odróżnić postać nadnerczową od przysadkowej. Przy podejrzeniu pheochromocytomy oznaczamy we krwi lub w moczu metabolity adrenaliny; część oznaczeń hormonalnych wysyłamy do laboratorium zewnętrznego i wtedy na wynik trzeba poczekać. Guza nadnercza z zasady nie nakłuwamy cienką igłą – nakłucie pheochromocytomy może wywołać gwałtowny wyrzut adrenaliny, a guzy kory są silnie ukrwione. Rozpoznanie ostateczne daje badanie histopatologiczne usuniętego guza.

Przed decyzją o operacji wykonujemy staging, czyli ocenę zaawansowania choroby: RTG klatki piersiowej w kierunku przerzutów z opisem w teleradiologii help4vet.pl, ocenę wątroby i węzłów chłonnych w USG oraz badanie serca, jeśli objawy wskazują na jego przeciążenie. Gdy w USG podejrzewamy wrastanie guza do żyły głównej albo obraz jest niejednoznaczny, kierujemy na tomografię komputerową do ośrodka partnerskiego – jej wynik decyduje o tym, czy i jak operować. Od stagingu zależy plan: operacja, leczenie farmakologiczne albo połączenie obu.

Leczenie

Leczeniem z wyboru przy guzie nadnercza jest adrenalektomia – operacyjne usunięcie zajętego nadnercza razem z guzem. To jeden z trudniejszych zabiegów w chirurgii onkologicznej: nadnercze leży głęboko, tuż przy żyle głównej, aorcie i naczyniach nerkowych, a guz bywa zrośnięty z ich ścianami. Ze względu na wymagane zaplecze – w tym stałe monitorowanie ciśnienia i rytmu serca w trakcie operacji, bo przy pheochromocytomie dotykanie guza może wywołać ich gwałtowne skoki – zabiegu nie wykonujemy na miejscu: kierujemy pacjenta z pełną dokumentacją i wynikami dotychczasowej diagnostyki do współpracującego ośrodka chirurgii onkologicznej.

Przygotowanie do operacji prowadzimy u nas. Przy pheochromocytomie przez kilka tygodni podajemy leki blokujące działanie adrenaliny na naczynia, żeby ustabilizować ciśnienie przed zabiegiem. Przy guzie wydzielającym kortyzol trzeba pamiętać, że po usunięciu guza drugie, „uśpione” nadnercze nie od razu podejmuje pracę – dlatego w okresie okołooperacyjnym podajemy leki zastępujące kortyzol i kontrolujemy elektrolity, także po powrocie pacjenta od chirurga. Wynik histopatologiczny usuniętego guza omawiamy razem z Tobą i na jego podstawie ustalamy dalsze leczenie i kontrole.

Nie każdy pacjent kwalifikuje się do operacji – z powodu naciekania naczyń, przerzutów, wieku lub chorób towarzyszących. Wtedy prowadzimy leczenie farmakologiczne: przy nadmiarze kortyzolu leki hamujące jego produkcję, przy pheochromocytomie leki kontrolujące ciśnienie i rytm serca. Takie leczenie nie usuwa guza, ale u wielu pacjentów na długo łagodzi objawy. Gdy choroba jest zaawansowana, proponujemy leczenie paliatywne, którego celem jest komfort życia. O tym, jaki jest cel leczenia w danym przypadku, mówimy wprost na każdym etapie.

Rokowania

Rokowanie przy guzie nadnercza zależy od kilku rzeczy naraz: od tego, czy guz jest łagodny, czy złośliwy, czy wrasta do żyły głównej, czy w chwili rozpoznania są już przerzuty oraz od tego, czy udało się go usunąć w całości. Gruczolak kory usunięty w całości jest zwykle wyleczony operacją, a objawy nadmiaru kortyzolu ustępują w ciągu tygodni. Przy raku kory nadnerczy i pheochromocytomie rokowanie jest ostrożniejsze, ale wielu pacjentów po udanej adrenalektomii żyje długo i w dobrym komforcie. Najtrudniejszy jest sam okres okołooperacyjny – to wtedy występuje większość powikłań – dlatego tak dużą wagę przykładamy do przygotowania pacjenta przed zabiegiem i opieki po jego powrocie od chirurga.

Po operacji ustalamy plan kontroli: badania krwi i elektrolitów w pierwszych tygodniach, a potem USG jamy brzusznej i RTG klatki piersiowej w odstępach zależnych od wyniku histopatologii. U pacjentów leczonych zachowawczo kontrole są częstsze, bo dawki leków wymagają dostrajania do wyników badań. Pacjent, który trafił do nas ze skierowaniem, po zakończeniu leczenia wraca z pełną dokumentacją do lekarza prowadzącego.

Jeśli w domu zauważysz nawrót nadmiernego pragnienia, wyłysień, napady osłabienia, dyszenia lub kołatania serca, a także nagłe powiększenie brzucha lub blade dziąsła – skontaktuj się z nami przed planowaną kontrolą. Takie objawy mogą oznaczać nawrót choroby, krwawienie z guza albo potrzebę zmiany dawki leków, a im wcześniej je sprawdzimy, tym więcej mamy możliwości.

Diagnostyka i leczenie – nasze usługi

Dlaczego Moonvet?

  • Diagnostyka na miejscu – laboratorium, USG i RTG bez odsyłania do innej placówki.
  • Szybkie decyzje kliniczne – wynik i plan leczenia zwykle tego samego dnia.
  • Zespół specjalistów – onkologia, kardiologia, chirurgia i interna pod jednym dachem.
  • Podejście nastawione na komfort pacjenta i wsparcie dla opiekuna na każdym etapie.

Masz pytania?

Często zadawane pytania

Guz nadnercza u psa – jakie objawy?

Zależą od tego, co guz wydziela. Przy nadmiarze kortyzolu pies dużo pije, ma wilczy apetyt, obwisły brzuch i wyłysienia; przy guzie chromochłonnym pojawiają się napady osłabienia, dyszenia i kołatania serca. Część guzów nie daje objawów i jest wykrywana przypadkiem w USG.

Czy guz nadnercza u psa to rak?

Nie zawsze. Część guzów kory nadnerczy to łagodne gruczolaki, inne to raki kory lub guzy chromochłonne, które mogą naciekać naczynia i dawać przerzuty. Rozstrzyga dopiero badanie histopatologiczne usuniętego guza.

Czy operacja nadnercza u psa jest niebezpieczna?

To jeden z trudniejszych zabiegów w chirurgii onkologicznej, bo nadnercze leży przy dużych naczyniach, a guz może wywoływać skoki ciśnienia w trakcie operacji – dlatego wykonuje go współpracujący ośrodek chirurgii onkologicznej, do którego kierujemy pacjenta. Ryzyko zmniejszamy wcześniejszym przygotowaniem farmakologicznym u nas oraz ścisłą współpracą z zespołem, który operuje.

Ile żyje pies z guzem nadnercza?

Zależy od rodzaju guza, tego, czy nacieka żyłę główną, i od obecności przerzutów. Po usunięciu łagodnego gruczolaka pies zwykle wraca do zdrowia; przy guzach złośliwych rokowanie jest ostrożniejsze, ale wielu pacjentów po operacji żyje długo. Dokładne rokowanie omawiamy po wyniku histopatologii.

Ile kosztuje usunięcie guza nadnercza u psa?

Koszt zależy od zakresu diagnostyki, przygotowania farmakologicznego i przebiegu operacji. Po konsultacji i badaniach przygotowujemy indywidualny kosztorys – skontaktuj się z nami, żeby umówić wizytę.

Blog i przypadki kliniczne

Nasze przypadki

Najnowsze przypadki kliniczne i artykuły merytoryczne z tego obszaru.

Chemioterapia raka płaskonabłonkowego u psa

Bronek, 14-letni pies, trafił do kliniki Moonvet z powodu zaawansowanego nowotworu w jamie nosowej. Zmiana obejmowała zatokę czołową i spowodowała już lizę kości—proces, w którym nowotwór niszczy struktury kostne.

Nie czekaj – każdy dzień ma znaczenie

Umów konsultację. Pierwsza wizyta z pełną oceną diagnostyczną – Łódź, ul. Przybyszewskiego 178.

Skontaktuj się z nami