Onkologia
Choroba
Guzy wątroby
Zmiana w wątrobie widoczna w USG nie zawsze oznacza raka. Może to być łagodny guzek rozrostowy, pierwotny nowotwór wątroby albo przerzut z innego narządu. Odpowiedź daje bezpieczna biopsja pod kontrolą USG.
Kiedy do nas przyjść
Diagnostyka
Leczenie
Co to jest
Guzy wątroby u psa i kota
Wątroba to największy narząd jamy brzusznej, podzielony na kilka płatów, który filtruje krew, produkuje białka i czynniki krzepnięcia oraz metabolizuje leki i toksyny. Guz wątroby to każda ograniczona zmiana rozrastająca się w jej miąższu – i podobnie jak przy śledzionie kryją się pod tym pojęciem choroby o zupełnie różnym znaczeniu. Pierwszą grupą są zmiany łagodne: guzki rozrostowe, bardzo częste u starszych psów i zupełnie niegroźne, gruczolaki, torbiele i ropnie. Drugą grupą są pierwotne nowotwory złośliwe wątroby, wśród których najczęstszy jest rak wątrobowokomórkowy (HCC) – nowotwór z komórek wątrobowych, zwykle rosnący jako pojedyncza duża masa w jednym płacie; rzadziej spotykamy raka dróg żółciowych, naczyniakomięsaka i guzy neuroendokrynne. Trzecią, częstą grupą są przerzuty – ogniska nowotworu, który powstał w innym narządzie: śledzionie, trzustce, jelitach, gruczole mlekowym – oraz nacieki chłoniaka, które zajmują wątrobę rozlanie, bez wyraźnego guza.
Przyczyny pierwotnych nowotworów wątroby u zwierząt nie są znane. Chorują głównie psy i koty w starszym wieku, bez wyraźnych predyspozycji rasowych. U kotów guzy wątroby są rzadsze niż u psów, a wśród nich stosunkowo częściej występują guzy dróg żółciowych i chłoniak.
Guzy wątroby długo nie dają żadnych objawów – wątroba ma ogromną rezerwę i zmiana może urosnąć do dużych rozmiarów, zanim cokolwiek zauważysz. Dlatego wiele guzów wykrywamy przypadkiem: w USG jamy brzusznej wykonywanym z innego powodu albo przez podwyższone enzymy wątrobowe w rutynowych badaniach krwi. Gdy objawy się pojawiają, są niecharakterystyczne: gorszy apetyt, chudnięcie, wymioty, apatia, wzmożone pragnienie, powiększenie obrysu brzucha, rzadziej żółte zabarwienie dziąseł i białkówek. Duży guz może pęknąć i spowodować krwawienie do jamy brzusznej z nagłym osłabieniem i bladością dziąseł.
Nieleczony złośliwy guz wątroby rośnie, niszczy zdrowy miąższ, uciska drogi żółciowe i naczynia, może pęknąć, a przy części typów dawać przerzuty do węzłów chłonnych i płuc. Dlatego każdą zmianę w wątrobie warto ustalić, czym jest – bo guzek rozrostowy wymaga tylko obserwacji, a rak wątrobowokomórkowy operacji, która w wielu przypadkach jest leczeniem ostatecznym.
Jak leczymy
Usługi
- Badanie histopatologiczne guza
- Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa guza (BAC/FNA)
- Biopsja cienkoigłowa guza bez aspiracji (FNB)
- Biopsja gruboigłowa guza
- Chemioterapia metronomiczna
- Chemioterapia psa i kota – protokoły
- Chirurgia onkologiczna psa i kota
- Cytologia guza i węzłów chłonnych wykonywana na miejscu
- Diagnostyka nowotworów u psa i kota
- Elektrochemioterapia (ECT)
- Konsultacja onkologiczna psa i kota
- Leczenie nowotworu z niepełnym marginesem chirurgicznym
- Leczenie paliatywne psa i kota z nowotworem
- Operacja guza gruczołu mlekowego
- RTG klatki piersiowej w kierunku przerzutów
- Splenektomia – operacja usunięcia śledziony
- Staging onkologiczny – ocena zaawansowania nowotworu
- USG jamy brzusznej u pacjenta onkologicznego
- Usuwanie guzów skóry i tkanki podskórnej
Diagnostyka i leczenie
Jak rozpoznajemy i leczymy guzy wątroby
Diagnostyka i staging
Punktem wyjścia jest USG jamy brzusznej – pełne badanie z opisem wykonuje nasz radiolog, a onkolog w trakcie konsultacji robi USG przeglądowe. Oceniamy liczbę zmian, ich wielkość, położenie względem płatów i dużych naczyń, strukturę oraz obecność wolnego płynu; sprawdzamy też śledzionę, węzły chłonne i pozostałe narządy, bo liczne guzki w wątrobie częściej są przerzutami niż guzem pierwotnym. Wysokiej klasy ultrasonograf z bardzo dobrą jakością obrazu z głębszych warstw pozwala dokładnie ocenić miąższ wątroby także u dużych psów i precyzyjnie zaplanować nakłucie. Sam obraz USG nie odróżnia jednak pewnie guzka rozrostowego od raka, dlatego potrzebny jest materiał do badania.
Zanim nakłujemy wątrobę, wykonujemy w naszym laboratorium w trakcie wizyty morfologię i biochemię z enzymami wątrobowymi oraz kwasami żółciowymi, a badanie krzepnięcia (PT/APTT) zlecamy do zewnętrznego laboratorium i czekamy na jego wynik przed zabiegiem – wątroba produkuje czynniki krzepnięcia, a jej choroby mogą je zaburzać, więc bezpieczne nakłucie wymaga sprawdzenia tych parametrów. Następnie pod kontrolą USG wykonujemy biopsję aspiracyjną cienkoigłową, której preparat ocenia cytologicznie na miejscu lek. wet. Monika Morawska – to często wystarcza do rozpoznania chłoniaka, mastocytomy czy części przerzutów. Gdy cytologia nie rozstrzyga, co przy guzach z komórek wątrobowych zdarza się często, wykonujemy w krótkim znieczuleniu biopsję gruboigłową pod kontrolą USG i wysyłamy wycinek do histopatologów, z którymi stale współpracujemy. Zmian o wyglądzie naczyniowym, podejrzanych o naczyniakomięsaka, nie nakłuwamy z powodu ryzyka krwotoku – rozpoznanie stawiamy wtedy na podstawie usuniętego guza.
Przed decyzją o operacji wykonujemy staging, czyli ocenę zaawansowania: RTG klatki piersiowej z opisem w teleradiologii help4vet.pl, ocenę węzłów chłonnych wątrobowych i pozostałych narządów jamy brzusznej, a przy podejrzeniu przerzutów – poszukiwanie ogniska pierwotnego. Gdy guz leży blisko wnęki wątroby lub dużych naczyń, kierujemy na tomografię komputerową do ośrodka partnerskiego, żeby ocenić, czy da się go bezpiecznie usunąć. Od stagingu zależy, czy proponujemy operację, leczenie ogólne czy obserwację.
Leczenie
Przy pojedynczym pierwotnym guzie wątroby – zwłaszcza raku wątrobowokomórkowym rosnącym w jednym płacie – leczeniem z wyboru jest lobektomia, czyli operacyjne usunięcie całego płata wątroby razem z guzem. Wątroba ma dużą zdolność regeneracji i pies lub kot może normalnie żyć po usunięciu nawet znacznej jej części. Zabieg wykonujemy w ramach chirurgii onkologicznej w znieczuleniu wziewnym z kardiomonitorem – EKG, ciśnieniem, saturacją i kapnografią – oraz z aktywnym utrzymywaniem temperatury ciała. Wątroba jest narządem bardzo silnie ukrwionym, dlatego naczynia i miąższ uszczelniamy systemem LigaSure i elektrochirurgią, co ogranicza utratę krwi; w razie potrzeby wykonujemy transfuzję krwi lub jej składników na miejscu. Rany zamykamy nićmi B. Braun. Po zabiegu pacjent zostaje na obserwacji w naszym szpitalu dziennym, wraca do domu wieczorem, a rano przyjeżdża na kontrolę i badania krwi. Usunięty guz wysyłamy do badania histopatologicznego, które potwierdza rozpoznanie i ocenia marginesy.
Guzy leżące przy wnęce wątroby, gdzie wchodzą do niej duże naczynia i drogi żółciowe, lub zajmujące kilka płatów bywają nieoperacyjne albo wymagają technik, którymi nie dysponujemy – wtedy kierujemy pacjenta z pełną dokumentacją do ośrodka partnerskiego i prowadzimy dalsze leczenie po jego powrocie. Guzki rozrostowe potwierdzone w biopsji nie wymagają operacji, tylko okresowej kontroli w USG.
Jeśli zmiany w wątrobie są przerzutami, operacja wątroby zwykle nie ma sensu – leczymy chorobę pierwotną i włączamy leczenie ogólne. Przy chłoniaku wątroby podstawą jest chemioterapia, którą prowadzimy według aktualnych międzynarodowych standardów onkologii weterynaryjnej; jako członkowie ESVONC (European Society of Veterinary Oncology) uczestniczymy w sympozjach i na bieżąco wprowadzamy nowe opracowania. Przy nieoperacyjnym raku wątrobowokomórkowym lub naczyniakomięsaku rozważamy leczenie ogólne spowalniające wzrost guza. Gdy leczenie radykalne nie wchodzi w grę, prowadzimy leczenie paliatywne: leki osłaniające wątrobę, przeciwwymiotne, przeciwbólowe i wspomagające apetyt, które u wielu pacjentów na długo utrzymują dobry komfort życia.
Rokowania
Rokowanie przy guzie wątroby zależy przede wszystkim od tego, czym guz się okazał w badaniu histopatologicznym, oraz od tego, czy jest pojedynczy i czy udało się go usunąć w całości. Guzki rozrostowe i gruczolaki nie skracają życia i wymagają tylko obserwacji. Pojedynczy rak wątrobowokomórkowy usunięty w całości rokuje dobrze – u wielu psów operacja jest leczeniem ostatecznym i nawroty są rzadkie. Gorzej rokują guzy rozsiane w kilku płatach, rak dróg żółciowych, naczyniakomięsak oraz przerzuty – wtedy celem leczenia jest kontrola choroby i komfort. Znaczenie ma także wydolność pozostałej wątroby i stan ogólny zwierzęcia przed operacją.
Po leczeniu ustalamy plan kontroli: badania krwi z enzymami wątrobowymi w pierwszych tygodniach po operacji, USG jamy brzusznej i RTG klatki piersiowej w odstępach zależnych od rozpoznania. Przy guzkach rozrostowych wystarczy kontrola USG co kilka miesięcy, żeby upewnić się, że zmiana nie rośnie i nie zmienia charakteru. Pacjent kierowany wraca do lekarza prowadzącego z pełną dokumentacją.
Skontaktuj się z nami wcześniej, jeśli zauważysz nawrót wymiotów, brak apetytu, chudnięcie, żółte dziąsła, powiększenie brzucha albo nagłe osłabienie z bladością dziąseł – ten ostatni objaw może oznaczać krwawienie z guza i wymaga natychmiastowej pomocy. Na każdym etapie mówimy wprost, jaki jest cel leczenia: wyleczenie, kontrola choroby czy komfort.
Diagnostyka i leczenie – nasze usługi
Dlaczego Moonvet?
- Diagnostyka na miejscu – laboratorium, USG i RTG bez odsyłania do innej placówki.
- Szybkie decyzje kliniczne – wynik i plan leczenia zwykle tego samego dnia.
- Zespół specjalistów – onkologia, kardiologia, chirurgia i interna pod jednym dachem.
- Podejście nastawione na komfort pacjenta i wsparcie dla opiekuna na każdym etapie.
Masz pytania?
Często zadawane pytania
Zmiana w wątrobie u psa na USG – co to może być?
Najczęściej łagodny guzek rozrostowy, który u starszych psów jest bardzo częsty, ale także rak wątrobowokomórkowy, przerzut innego nowotworu, chłoniak, torbiel lub ropień. Z obrazu USG nie da się tego pewnie odróżnić – potrzebna jest biopsja pod kontrolą USG.
Czy guz wątroby u psa da się usunąć?
Tak – pojedynczy guz w jednym płacie usuwamy razem z całym płatem wątroby (lobektomia), a wątroba ma dużą zdolność regeneracji. Guzy przy wnęce wątroby lub w kilku płatach bywają nieoperacyjne; wtedy kierujemy do ośrodka partnerskiego lub leczymy zachowawczo.
Czy biopsja wątroby u psa jest bezpieczna?
Przy zachowaniu zasad – tak. Przed nakłuciem sprawdzamy krzepnięcie krwi, igłę prowadzimy pod kontrolą USG, omijając naczynia, a zmian o wyglądzie naczyniowym nie nakłuwamy w ogóle. Cienkoigłową biopsję wykonujemy bez znieczulenia, gruboigłową w krótkiej sedacji.
Ile żyje pies z guzem wątroby?
Zależy od rodzaju guza. Guzki rozrostowe nie skracają życia, pojedynczy rak wątrobowokomórkowy usunięty w całości rokuje dobrze, a przy guzach rozsianych lub przerzutach rokowanie jest ostrożne. Dokładne rokowanie omawiamy po biopsji i stagingu.
Ile kosztuje operacja guza wątroby u psa lub kota?
Koszt zależy od zakresu diagnostyki, ewentualnej tomografii, przebiegu operacji i potrzeby transfuzji. Po konsultacji i badaniach przygotowujemy indywidualny kosztorys – skontaktuj się z nami, żeby umówić wizytę.
Blog i przypadki kliniczne
Nasze przypadki
Najnowsze przypadki kliniczne i artykuły merytoryczne z tego obszaru.
Chemioterapia raka płaskonabłonkowego u psa
Bronek, 14-letni pies, trafił do kliniki Moonvet z powodu zaawansowanego nowotworu w jamie nosowej. Zmiana obejmowała zatokę czołową i spowodowała już lizę kości—proces, w którym nowotwór niszczy struktury kostne.
Stentowanie dróg żółciowych u kota
Stentowanie dróg żółciowych u kota to zaawansowany zabieg chirurgiczny, stosowany w sytuacjach, kiedy odpływ żółci z wątroby do przewodu pokarmowego zostaje zablokowany.
Jak powstają nowotwory u psów? Podstawowe mechanizmy rozwoju choroby
Nowotwory u psów i kotów, podobnie jak u ludzi, powstają na skutek niekontrolowanego namnażania się komórek. W zdrowym organizmie istnieją mechanizmy kontrolujące podział i śmierć komórek, jednak gdy te mechanizmy zawodzą, może dojść do rozwoju nowotworu.
Nie czekaj – każdy dzień ma znaczenie
Umów konsultację. Pierwsza wizyta z pełną oceną diagnostyczną – Łódź, ul. Przybyszewskiego 178.
Skontaktuj się z nami