Kardiologiczna kwalifikacja do operacji

Kardiologiczna kwalifikacja do operacji to konsultacja kardiologiczna wykonywana przed planowanym zabiegiem w znieczuleniu ogólnym – chirurgicznym, stomatologicznym albo diagnostycznym. Składa się z wywiadu, osłuchiwania serca, echa serca z dopplerem i pomiaru ciśnienia tętniczego, a w razie potrzeby także EKG i badań krwi.

Ma odpowiedzieć na trzy pytania: czy serce poradzi sobie ze znieczuleniem, czy przed zabiegiem trzeba ustabilizować leczenie oraz jak zmodyfikować znieczulenie i monitorowanie, żeby było jak najbezpieczniejsze. Odpowiedź trafia do lekarza, który zabieg wykonuje, i do Ciebie – jako opinia z konkretnymi zaleceniami. Pomaga to zaplanować zabieg tak, żeby uniknąć powikłań w trakcie i po znieczuleniu.

Kwalifikacja nie jest „zgodą” ani „zakazem”. Szmer albo choroba serca bardzo często nie wykluczają zabiegu – wymagają dobrego przygotowania. Jeśli chcesz najpierw omówić całą sytuację kardiologiczną pacjenta, zaczniemy od konsultacji kardiologicznej. Dotyczy to zarówno zabiegów wykonywanych u nas, jak i planowanych przez Twojego lekarza prowadzącego – wynik trafia do lekarza, który zabieg wykona.

Kto powinien mieć kwalifikację

Kwalifikację zalecamy psom i kotom, u których lekarz usłyszał szmer, oraz pacjentom ze znaną chorobą serca, na przykład chorobą zastawki mitralnej (MMVD) u psa czy kardiomiopatią przerostową (HCM) u kota. Wskazaniem są też zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze, starszy wiek, rasy predysponowane do chorób serca oraz dłuższe zabiegi, po których można spodziewać się większego obciążenia organizmu. U kotów choroba serca długo bywa bezobjawowa, dlatego przed znieczuleniem badamy je szczególnie uważnie.

Przed wizytą zabierz dokumentację: opis planowanego zabiegu (rodzaj i termin), dotychczasowe wyniki badań, zdjęcia RTG i opisy badań serca oraz listę leków. Leków na serce nie odstawiaj na własną rękę. Same badania kwalifikacyjne, takie jak echo i pomiar ciśnienia, nie wymagają głodówki – zasady głodówki przed samym zabiegiem podaje lekarz, który go wykona. Przy pilnych zabiegach postępujemy krócej i celowo, bo zwlekanie mogłoby zaszkodzić bardziej niż ryzyko znieczulenia.

Nie każdy pacjent potrzebuje pełnej kwalifikacji. Młody, zdrowy pies bez szmeru zwykle nie potrzebuje echa serca przed drobnym zabiegiem – wystarcza badanie kliniczne i osłuchiwanie, a decyzję o rozszerzeniu diagnostyki podejmuje lekarz. Rozszerzamy ją wtedy, gdy pojawia się nieprawidłowość: szmer, nieregularny rytm, podwyższone ciśnienie albo objawy takie jak kaszel czy męczliwość.

Jak przebiega badanie

Wizytę zaczynamy od wywiadu i osłuchiwania serca. Ciśnienie tętnicze mierzymy nieinwazyjnie, kardiomonitorem z modułem do pomiaru ciśnienia dla małych zwierząt – to ważne zwłaszcza u kotów i małych psów – a rytm serca sprawdzamy w EKG. Najważniejszym badaniem jest echo serca z dopplerem, wykonywane ultrasonografem z sondami kardiologicznymi: pies lub kot leży na boku, zwykle bez sedacji, a Ty możesz być obok.

W echu oceniamy jamy serca, grubość ścian, zastawki i sprawność pompowania krwi, a doppler pokazuje kierunek i prędkość przepływu. Jeśli dawno nie robiono badań krwi, uzupełniamy je we własnym laboratorium – badania krwi u pacjenta kardiologicznego pokazują też stan nerek, od których zależy m.in. dobór leków w okresie okołooperacyjnym. Czas trwania wizyty zależy od pacjenta i stopnia trudności obrazu [DO POTWIERDZENIA – czas trwania kwalifikacji].

Konkretne rzeczy, na które patrzymy, zależą od choroby. Przy chorobie zastawki mitralnej oceniamy stopień cofania krwi i wielkość lewego przedsionka, przy kardiomiopatii przerostowej – grubość ścian serca i przepływ krwi z lewej komory, a przy zaburzeniach rytmu – to, czy nieregularny rytm wpływa na pracę serca. Przy nadciśnieniu sprawdzamy, czy jest ono leczone i wyrównane, bo niewyrównane zwiększa ryzyko powikłań podczas znieczulenia. Wyniki oceniamy w całości: sama wartość pojedynczego pomiaru nie decyduje o kwalifikacji. Trudniejsze przypadki konsultuje lek. wet. Michał Sańko, kardiolog naszej kliniki.

Wynik i znieczulenie u pacjenta z chorobą serca

Wynik omawiamy z Tobą osobiście, a opinię z zaleceniami wysyłamy też e-mailem, żeby mogła trafić do lekarza operującego. Możliwe są trzy scenariusze: brak przeciwwskazań i zabieg w standardowym trybie z uważnym monitorowaniem; zabieg po przygotowaniu, czyli po wdrożeniu lub zmianie leczenia serca i badaniu kontrolnym (kontrolne echo serca); albo odroczenie lub zmiana planu, gdy ryzyko przewyższa korzyść. Taką decyzję podejmujemy razem z Tobą i lekarzem operującym.

U pacjentów kardiologicznych operacje wykonujemy w znieczuleniu wziewnym, z podłączeniem do kardiomonitora (EKG, ciśnienie, saturacja, kapnografia), a temperaturę ciała regulujemy aktywnym ogrzewaniem, żeby nie wychłodzić pacjenta – ma to znaczenie zwłaszcza u kotów i małych psów. Po zabiegu pacjent wraca do domu tego samego dnia albo następnego ranka przychodzi na kontrolę – pracujemy jako szpital dzienny. Ważną częścią zaleceń jest to, jak postąpić z lekami serca w dniu zabiegu – lekarz mówi wprost, które podać, a które pominąć, i przekazuje to również lekarzowi operującemu. Nie zmieniaj leków samodzielnie, także wtedy, gdy pacjent wydaje się czuć dobrze.

Po powrocie do domu obserwuj oddech i apetyt. Skontaktuj się z nami od razu, jeśli pojawi się kaszel, przyspieszony lub utrudniony oddech, osłabienie, omdlenie albo sinienie dziąseł. Więcej o tym, czym zajmuje się kardiologia w Moonvet, znajdziesz na stronie specjalizacji.