EKG psa i kota

EKG, czyli elektrokardiogram, to zapis impulsów elektrycznych, które sterują pracą serca. Serce kurczy się dzięki wewnętrznemu układowi przewodzącemu, a EKG pokazuje, czy impulsy powstają w odpowiednim miejscu, z właściwą częstością i czy docierają do całego mięśnia. Najczęściej szukamy zbyt szybkiego lub zbyt wolnego rytmu, pobudzeń dodatkowych oraz zaburzeń przewodzenia między przedsionkami a komorami. Ogólny opis badania znajdziesz w karcie EKG psa i kota w Diagnostyce, a tutaj opisujemy je z perspektywy kardiologa.

Badanie odpowiada na pytanie, czy rytm serca jest prawidłowy i czy zaburzenia rytmu, czyli arytmie, są groźne. Wynik pomaga wyjaśnić nieregularne tętno, omdlenia i osłabienie, a także ocenić ryzyko przed znieczuleniem. EKG pokazuje rytm, ale nie budowę serca, dlatego zwykle uzupełnia je echo serca z dopplerem.

Prawidłowy zapis nie wyklucza choroby serca, bo wiele chorób zmienia budowę serca, zanim zaburzy jego rytm. Z tego powodu przy szmerze lub objawach nigdy nie poprzestajemy na samym EKG, co jest standardem w kardiologii. Badanie jest nieinwazyjne, więc można je powtarzać tak często, jak wymaga tego sytuacja.

Kiedy wykonujemy EKG

EKG zalecamy, gdy lekarz usłyszy nieregularne bicie serca, gdy pacjent ma omdlenia, zasłabnięcia lub nagłe napady osłabienia albo gdy tętno jest wyraźnie zbyt wolne lub zbyt szybkie. Wykonujemy je także przy podejrzeniu chorób mięśnia sercowego, na przykład kardiomiopatii arytmogennej prawej komory u boksera, przy zapaleniu mięśnia sercowego oraz w kardiomiopatii rozstrzeniowej u psa, w której zaburzenia rytmu są częste. EKG jest ważne również wtedy, gdy echo serca ujawni zmiany budowy i trzeba sprawdzić, czy towarzyszy im arytmia. U kotów zaburzenia rytmu bywają powikłaniem chorób mięśnia sercowego, takich jak kardiomiopatia przerostowa u kota, dlatego zapis rytmu bywa częścią kontroli po rozpoznaniu.

Drugą grupą wskazań jest kwalifikacja do znieczulenia i kontrola leczenia. U pacjentów starszych oraz z chorobą serca ocena rytmu przed zabiegiem pozwala dobrać bezpieczny protokół, o czym piszemy w karcie Kardiologiczna kwalifikacja do operacji. U pacjentów, którzy przyjmują leki wpływające na rytm serca, EKG pokazuje, czy leczenie działa i czy nie powoduje działań niepożądanych.

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania: pacjent nie musi być na czczo. Zabierz listę leków oraz opisy wcześniejszych badań serca. Jeśli zdarzają się epizody omdleń lub osłabienia, opisz je lub nagraj, bo dokładny opis zdarzenia pomaga lekarzowi zdecydować, jakie badania będą potrzebne.

Jak przebiega badanie

Do zapisu EKG używamy kardiomonitora dla małych zwierząt, który rejestruje również inne parametry, takie jak ciśnienie tętnicze, saturacja i kapnografia. Na kończynach pacjenta zakładamy delikatne elektrody, a jeśli trzeba, dla lepszego przewodzenia stosujemy niewielką ilość żelu lub płynu. Pies lub kot leży na boku albo stoi, zależnie od tego, w jakiej pozycji czuje się spokojniej, a sam zapis nie jest długi [DO POTWIERDZENIA – czas trwania badania]. Kot najlepiej znosi badanie w spokojnym pomieszczeniu, na miękkim podłożu, a pies – gdy leży blisko opiekuna.

EKG jest bezbolesne i nieinwazyjne, więc zwykle nie wymaga sedacji, a opiekun może być obecny w gabinecie. Najważniejszy dla jakości zapisu jest spokój pacjenta, ponieważ ruch i drżenie zakłócają obraz. Jeśli pacjent jest bardzo niespokojny, staramy się go uspokoić i powtórzyć zapis, a dopiero potem rozważamy inne rozwiązania [DO POTWIERDZENIA – polityka sedacji].

Jednorazowy zapis pokazuje rytm tylko w chwili badania. Jeśli zaburzenia pojawiają się rzadko, może być potrzebne dłuższe monitorowanie rytmu, na przykład badanie typu Holter, czyli całodzienny zapis, który kierujemy do ośrodka zewnętrznego [DO POTWIERDZENIA – Holter i ośrodek zewnętrzny]. O takim wariancie decyduje lekarz po konsultacji. U pacjentów, którzy trafiają do nas z rozpoznaną arytmią, zapis powtarzamy w czasie leczenia, aby ocenić jego skuteczność.

Wynik i co dalej

Zapis oceniamy od razu i omawiamy z Tobą w trakcie wizyty. Kardiolog sprawdza częstość i regularność rytmu, obecność pobudzeń dodatkowych, przewodzenie między przedsionkami a komorami oraz kształt zapisu. Wyjaśniamy prostym językiem, co widać w zapisie i czy zmiany są łagodne, czy wymagają leczenia. Jeśli zapis budzi wątpliwości, powtarzamy go lub uzupełniamy o inne badania, zamiast opierać decyzję na jednym odczycie.

Gdy EKG jest prawidłowe, a objawy nie ustępują, dalej szukamy przyczyny, na przykład za pomocą echa serca, badań krwi lub pomiaru ciśnienia tętniczego. Jeśli wykryjemy arytmię, dobieramy leczenie, w tym leki przeciwarytmiczne, oraz plan kontroli, o którym więcej piszemy w karcie Zaburzenia rytmu serca – arytmia. Wynik przesyłamy też e-mailem wraz z opisem i zaleceniami, a na prośbę przekazujemy go lekarzowi prowadzącemu.

Nie każda arytmia wymaga leczenia: część zaburzeń rytmu jest łagodna i wymaga jedynie obserwacji, o czym decydujemy na podstawie zapisu, objawów i wyników echa. Do pilnego kontaktu z nami powinny skłonić omdlenie, nagłe osłabienie, bardzo wolne lub bardzo szybkie bicie serca, sinienie dziąseł i duszność. Zapis EKG pozostaje w dokumentacji i jest punktem odniesienia przy kolejnych badaniach, także tych wykonywanych u lekarza prowadzącego, któremu na Twoją prośbę go przekażemy. Podczas zabiegów w znieczuleniu wziewnym rytm serca monitorujemy na bieżąco kardiomonitorem, razem z ciśnieniem, saturacją i kapnografią, dlatego zapis wyjściowy pomaga później odróżnić zmiany związane ze znieczuleniem od chorobowych.