Konsultacja dermatologiczna psa i kota

Konsultacja dermatologiczna to wizyta u lekarza zajmującego się chorobami skóry, uszu, pazurów i sierści. W Moonvet prowadzi ją lek. wet. Agnieszka Szybiak. Choroby skóry rzadko dają się rozpoznać jednym spojrzeniem: świąd, wyłysienia czy krosty i strupy wyglądają podobnie przy pasożytach, zakażeniu bakteryjnym lub drożdżakowym, alergii i chorobie hormonalnej. Dlatego konsultacja to nie tylko obejrzenie zmian, ale ułożenie planu, który krok po kroku wyklucza kolejne przyczyny.

Największą różnicą w stosunku do zwykłej wizyty jest to, że podstawowe badania robimy od razu, w gabinecie: cytologię skóry i uszu, zeskrobiny i trichogram, otoskopię oraz badania krwi w naszym laboratorium. Dzięki temu pierwsze rozpoznanie i pierwsze leczenie dostajesz na tej samej wizycie, a nie po tygodniu.

Konsultacja jest dobrym początkiem zarówno przy świeżym problemie, jak i przy chorobie przewlekłej, leczonej wcześniej w innym gabinecie – wtedy porządkujemy dotychczasowe wyniki, sprawdzamy, co już zostało wykluczone, i ustalamy, czego jeszcze brakuje do rozpoznania, żeby nie powtarzać badań bez potrzeby.

Kwalifikacja

Na konsultację dermatologiczną zapraszamy każdego psa i kota, którego skóra, sierść, uszy lub pazury budzą niepokój: drapanie i wylizywanie, zapalenie ucha, łupież i przetłuszczenie sierści, nieprzyjemny zapach, guzki i brodawki, zmiany na nosie i opuszkach czy przebarwienia. Osobną grupą są pacjenci, u których leczenie działa tylko na chwilę – nawroty po każdym odstawieniu leków to najczęstszy powód, dla którego opiekunowie trafiają do dermatologa. Przyjmujemy też pacjentów kierowanych przez innych lekarzy; jeśli tak jest, po wizycie wracasz do lekarza prowadzącego z naszą dokumentacją. Nie ma dolnej granicy wieku ani przeciwwskazań – szczenięta, kocięta i pacjenci z innymi chorobami są badani tak samo, tylko z uwzględnieniem ich stanu przy doborze badań i leków.

Kilka rzeczy ułatwia nam pracę. Nie kąp psa ani kota przez kilka dni przed wizytą: kąpiel zmywa z powierzchni skóry drobnoustroje, łuskę i wydzielinę, czyli dokładnie to, co chcemy obejrzeć pod mikroskopem. Nie odstawiaj i nie zaczynaj żadnych leków na własną rękę – jeśli zwierzę dostaje sterydy, leki przeciwświądowe lub antybiotyk, zadzwoń wcześniej, ustalimy, czy i na jak długo je przerwać. Spisz wszystkie karmy, przysmaki, suplementy i preparaty przeciwpasożytnicze z ostatnich miesięcy, z datami podania – ta lista decyduje, czy alergia pokarmowa i pchły wchodzą w grę. Zabierz wcześniejsze wyniki badań, wypisy i zdjęcia zmian z różnych okresów. Na badania krwi zwierzę nie musi być na czczo, chyba że umówimy się inaczej.

Przebieg

Wizytę zaczynamy od wywiadu, bo w dermatologii to on najczęściej wskazuje kierunek. Pytamy, kiedy pojawiły się objawy i czy nasilają się w określonych porach roku, czy zwierzę swędzi i jak bardzo, co je i czym jest zabezpieczone przed pasożytami, czy w domu są inne zwierzęta i czy ktoś z domowników ma zmiany skórne. Odpowiedzi ustawiają hierarchię podejrzeń: sezonowość kieruje w stronę atopii, zmiany u ludzi w stronę świerzbu lub grzybicy, a łysienie bez świądu u psa w średnim wieku w stronę chorób hormonalnych.

Następnie badamy całego pacjenta, nie tylko miejsce, które pokazujesz: skórę pod sierścią, brzuch, pachy, przestrzenie między palcami, pazury, wargi, powieki, okolicę odbytu i oba uszy z użyciem otoskopu. Rozmieszczenie zmian mówi bardzo dużo – inne miejsca zajmuje alergia, inne nużyca, jeszcze inne choroby autoimmunologiczne. Na tej podstawie wybieramy badania, które wykonujemy od razu w gabinecie: cytologię ze zmian i z uszu, zeskrobiny i trichogram, a przy podejrzeniu tła hormonalnego badania krwi – morfologię, biochemię i hormon tarczycy – z wynikiem jeszcze w trakcie wizyty. Jeśli obraz tego wymaga, pobieramy materiał na posiew lub PCR albo umawiamy biopsję skóry. Wszystkie te badania są opisane osobno na karcie diagnostyki chorób skóry.

Wynik i co dalej

Pod koniec wizyty omawiamy, co pokazały badania i co z tego wynika. Dostajesz plan w dwóch częściach. Pierwsza to leczenie tego, co widać już teraz – zakażenia, pasożytów, zapalenia ucha, świądu – opisane na karcie leczenia chorób skóry. Druga to plan diagnostyczny: co jeszcze trzeba wykluczyć i w jakiej kolejności, na przykład dieta eliminacyjna przy podejrzeniu alergii pokarmowej, testy alergiczne u pacjenta z potwierdzoną atopią, rozszerzone badania hormonalne przy łysieniu. Do planu dołączamy kosztorys, żebyś wiedział, ile będzie kosztować kolejny etap, zanim się na niego zdecydujesz.

Zalecenia dostajesz na piśmie: co podawać, jak długo, jak pielęgnować skórę i na co zwracać uwagę. Wyniki badań wykonanych na miejscu znasz przed wyjściem z gabinetu; wyniki badań wysyłkowych omawiamy osobiście na wizycie kontrolnej i dodatkowo przesyłamy e-mailem z opisem, co oznaczają i czy zmieniają plan. Termin kontroli ustalamy od razu – zwykle wtedy, gdy spodziewamy się wyników albo gdy kończy się pierwszy etap leczenia, bo skuteczność oceniamy badaniem, a nie tylko wyglądem skóry. Jeśli choroba jest przewlekła, jak atopia, ustalamy rytm kontroli dermatologicznych i zasady terapii proaktywnej, a przy zmianach, które okazują się nowotworem, przekazujemy pacjenta do naszej onkologii w tym samym budynku. Pacjent skierowany wraca do swojego lekarza z pełną dokumentacją i propozycją dalszego postępowania.