Badania hormonalne i specjalistyczne krwi

Poza podstawową morfologią i biochemią część chorób da się rozpoznać wyłącznie na podstawie bardziej specjalistycznych badań krwi. Oznaczamy m.in. T4 (hormon tarczycy) – przy podejrzeniu niedoczynności tarczycy u psa lub nadczynności tarczycy u kota, insulinę i testy stymulacyjne ACTH oraz hamowania deksametazonem – przy podejrzeniu choroby nadnerczy (Cushing, Addison), IGF-1 – pomocny przy podejrzeniu akromegalii u kota, elektroforezę białek – przy podejrzeniu chorób szpiku i układu odpornościowego, kwasy żółciowe – przy ocenie pracy wątroby, oraz testy FeLV i FIV – w kierunku wirusowych chorób zakaźnych kota.

Dobór konkretnego badania zależy od objawów i podejrzewanej choroby, dlatego zawsze poprzedza go konsultacja i badanie kliniczne – nie wykonujemy tych testów „na wszelki wypadek”. Niektóre z nich mają znaczenie także w diagnostyce nowotworów, np. elektroforeza białek przy podejrzeniu chorób szpiku, dlatego mogą pojawić się jako element szerszej diagnostyki onkologicznej.

Kluczowa różnica między poszczególnymi testami to miejsce wykonania: część oznaczamy na miejscu, część wysyłamy do zewnętrznego laboratorium – więcej o tym w kolejnej części tej strony. Badania hormonalne i specjalistyczne są zwykle uzupełnieniem podstawowych badań krwi, a nie ich zamiennikiem.

Kiedy wykonujemy te badania

Do badań hormonalnych i specjalistycznych kwalifikujemy pacjentów z konkretnym podejrzeniem klinicznym: przewlekłym przybieraniem lub utratą masy ciała bez zmiany apetytu, wypadaniem sierści i zmianami skórnymi (możliwa niedoczynność tarczycy u psa), chudnięciem mimo wilczego apetytu i nadpobudliwością (możliwa nadczynność tarczycy u kota), wzmożonym pragnieniem i charakterystycznym wyglądem sierści (możliwy zespół Cushinga), nawracającymi, niespecyficznymi objawami ogólnymi (możliwa choroba Addisona), czy podejrzeniem choroby wątroby wymagającej oceny kwasów żółciowych. Testy FeLV/FIV proponujemy każdemu nowemu kotu w domu, kotu wychodzącemu na zewnątrz oraz przy niewyjaśnionych objawach ogólnych.

Przygotowanie zależy od konkretnego testu – część wymaga głodówki, część nie, a testy stymulacyjne (ACTH, deksametazon) wymagają dodatkowego podania leku i powtórnego pobrania krwi po pewnym czasie, dlatego trwają dłużej niż zwykła wizyta. O szczegółach przygotowania informujemy zawsze przed umówieniem konkretnego testu.

Które badania robimy na miejscu, a które wysyłamy

Kwasy żółciowe, T4 i test FeLV/FIV oznaczamy na miejscu – wynik masz jeszcze w trakcie wizyty, co pozwala od razu porozmawiać o dalszym postępowaniu. To istotne zwłaszcza przy podejrzeniu nadczynności tarczycy u kota, gdzie szybkie potwierdzenie pozwala szybciej zacząć leczenie.

Insulinę, testy ACTH i hamowania deksametazonem, IGF-1 oraz elektroforezę białek wysyłamy do zewnętrznego laboratorium – na wynik czeka się kilka dni. Próbkę pobieramy u nas, zgodnie z protokołem danego testu, a o wyniku informujemy telefonicznie lub mailem, gdy tylko do nas dotrze.

Wynik i co dalej

Wyniki badań wykonanych na miejscu omawiamy od razu, tłumacząc, co oznaczają i jakie są dalsze kroki – np. rozpoczęcie leczenia hormonalnego i ustalenie schematu kontroli. Wyniki badań wysyłkowych omawiamy na kolejnej wizycie lub telefonicznie, jeśli wymagają pilnej decyzji.

Choroby hormonalne, takie jak niedoczynność czy nadczynność tarczycy, choroba Cushinga czy Addisona, zwykle wymagają leczenia przewlekłego i regularnej kontroli poziomu hormonów, żeby dobrać właściwą dawkę leku. Nieprawidłowy wynik elektroforezy białek bywa wskazaniem do dalszej diagnostyki onkologicznej lub konsultacji onkologicznej. Każdy wynik, wraz z naszym komentarzem, przesyłamy też mailem.