Stomatologiczne RTG wewnątrzustne

Stomatologiczne RTG wewnątrzustne to cyfrowe zdjęcia rentgenowskie zębów, przy których mały czujnik umieszcza się wewnątrz jamy ustnej, tuż przy badanym zębie, a lampę ustawia z zewnątrz – dokładnie tak, jak u stomatologa dla ludzi. Dzięki temu na obrazie widać pojedyncze zęby z korzeniami i otaczającą kością, bez nakładania się struktur czaszki, co przy zwykłym zdjęciu głowy jest nieuniknione. Ogólne informacje o tym badaniu znajdziesz na karcie RTG zębów psa i kota w dziale Diagnostyka; tutaj opisujemy, jak wykorzystujemy je w trakcie zabiegu.

Większość zęba – korzenie i kość, w której tkwią – jest ukryta pod dziąsłem, a to właśnie tam toczą się najważniejsze choroby: utrata kości w chorobie przyzębia, ropnie okołowierzchołkowe, resorpcja zębów u kota, zęby zatrzymane, które nigdy się nie wyrznęły, złamane korzenie i korzenie pozostawione po dawnych ekstrakcjach. Ząb, który wygląda zdrowo, może mieć zniszczony korzeń – i odwrotnie. Dlatego zdjęć nie robimy wybiórczo: każdy zabieg w znieczuleniu obejmuje RTG całej jamy ustnej, a po każdej ekstrakcji wykonujemy zdjęcie kontrolne.

Badanie wymaga znieczulenia ogólnego – czujnik trzeba precyzyjnie ułożyć w pysku, a pacjent musi być zupełnie nieruchomy. Z tego powodu RTG jest zawsze częścią pełnej oceny stomatologicznej lub sanacji, a nie osobną wizytą.

Kwalifikacja

RTG wewnątrzustne wykonujemy u każdego psa i kota, który trafia do nas na zabieg stomatologiczny w znieczuleniu – pełną ocenę, sanację, ekstrakcje zębów stałych czy usuwanie zębów mlecznych. Nie kwalifikujemy do niego wybranych pacjentów, bo zdjęcia są standardem, a nie dodatkiem: bez nich nie da się rzetelnie ocenić, które zęby zachować, a które usunąć. Szczególnie ważne są u kotów z podejrzeniem resorpcji zębów, gdzie zmiany często zaczynają się pod dziąsłem, u kotów z FCGS, u których przed ekstrakcjami sprawdzamy stan wszystkich korzeni, u psów z obrzękiem pod okiem lub przetoką ustno-nosową, gdzie szukamy chorego zęba, oraz u młodych zwierząt z nieprawidłowym wyrzynaniem lub brakującymi zębami, gdzie zdjęcie pokazuje, czy ząb w ogóle istnieje i czy tkwi w kości jako ząb zatrzymany. Wykonujemy je również u pacjentów kierowanych z innych lecznic z prośbą o diagnostykę obrazową zębów w znieczuleniu.

Przygotowanie jest takie samo jak do każdego zabiegu w znieczuleniu, bo RTG nie odbywa się osobno. Na konsultacji stomatologicznej wykonujemy badania krwi w naszym laboratorium, a u seniorów i ras predysponowanych do chorób serca – kwalifikację kardiologiczną. Na zabieg pacjent przychodzi na czczo, czas głodówki podajemy przy umawianiu [DO POTWIERDZENIA]. Jeśli Twój pies lub kot miał wcześniej wykonywane zdjęcia zębów w innej lecznicy, przynieś je lub prześlij nam wcześniej – porównanie starych i nowych zdjęć pokazuje, czy choroba postępuje. Sam czujnik i lampa nie wymagają żadnego przygotowania ze strony pacjenta, a dawka promieniowania przy zdjęciach wewnątrzustnych jest niewielka.

Przebieg

Zdjęcia wykonujemy po wprowadzeniu pacjenta w znieczulenie wziewne, z rurką intubacyjną, pod kontrolą kardiomonitora i przy aktywnym ogrzewaniu – tak samo jak podczas całego zabiegu. Cyfrowy czujnik wielkości małej płytki lekarz układa wewnątrz pyska, przy powierzchni językowej lub podniebiennej badanych zębów, a lampę rentgenowską ustawia z zewnątrz pod odpowiednim kątem; u kota i małego psa czujnik obejmuje kilka zębów naraz, u dużego psa pojedyncze zęby wymagają osobnych ujęć. Zdjęcia wykonujemy według stałego schematu, tak by objąć wszystkie zęby szczęki i żuchwy, siekacze, kły, zęby przedtrzonowe i trzonowe, z każdej strony. Obraz pojawia się na monitorze od razu, więc lekarz może natychmiast powtórzyć ujęcie, jeśli kąt był nieodpowiedni, i porównać zdjęcie z tym, co widzi i mierzy w pysku podczas sondowania.

Zdjęcia oceniamy w trakcie zabiegu – nie wysyłamy ich do opisu i nie czekamy na wynik. Lekarz patrzy na każdy ząb: czy kość wokół korzeni jest zachowana, czy widać przejaśnienie przy wierzchołku świadczące o ropniu, czy korzeń nie jest złamany lub w trakcie resorpcji, czy pod dziąsłem nie tkwi ząb zatrzymany albo korzeń pozostawiony po dawnej ekstrakcji, czy u szczeniaka pod przetrwałym mleczakiem rozwija się ząb stały. Na tej podstawie zapadają decyzje o ekstrakcjach – u nas jedynej metodzie leczenia zęba, którego nie da się zachować. Po każdej ekstrakcji wykonujemy zdjęcie kontrolne tej okolicy: potwierdza ono, że korzeń został usunięty w całości i w kości nie pozostał fragment, który mógłby podtrzymywać zapalenie. Gdy w pysku jest rozrost dziąsła lub guz, zdjęcie pokazuje też, czy zmiana nacieka kość – to ważna informacja przed usunięciem i wysłaniem materiału do histopatologii oraz dla naszej onkologii, jeśli rozpoznanie okaże się nowotworem.

Wynik i co dalej

Wynikiem RTG jest komplet zdjęć całej jamy ustnej z opisem lekarza, zapisany w dokumentacji pacjenta razem z kartą zębową. Przy odbiorze zwierzęcia lekarz pokazuje Ci zdjęcia na monitorze i tłumaczy, co na nich widać: gdzie kość była zniszczona, dlaczego dany ząb został usunięty, jak wygląda kość po ekstrakcji. Wszystkie zdjęcia przesyłamy Ci e-mailem – są Twoje i możesz je pokazać każdemu lekarzowi; pacjentowi skierowanemu z innej lecznicy dokumentację wysyłamy również do lekarza prowadzącego. Jeśli zdjęcia ujawniły zmianę, która wymaga dalszego leczenia poza stomatologią, na przykład naciekanie kości przez guz, kierujemy pacjenta do naszej onkologii, a przy rozległych zmianach szczękowo-twarzowych, których nie operujemy, do ośrodka zewnętrznego – z kompletem zdjęć.

Zdjęcia mają też wartość na przyszłość. Przy kolejnym zabiegu porównujemy nowe ujęcia z poprzednimi: czy utrata kości w chorobie przyzębia postępuje, czy u kota z resorpcją pojawiły się zmiany w kolejnych zębach, czy okolica po ekstrakcji wygoiła się prawidłowo. U kotów z resorpcją i FCGS oraz u psów ras małych z zaawansowaną chorobą przyzębia powtarzanie oceny z RTG co jakiś czas jest częścią planu leczenia, bo choroba może zająć następne zęby; termin ustalamy indywidualnie na kontroli. Między zabiegami najważniejsza jest higiena domowa – szczotkowanie zębów spowalnia odkładanie płytki i kamienia, a tym samym niszczenie kości, które później widzimy na zdjęciach. Z każdym kompletem zdjęć dostajesz zalecenia dopasowane do tego, co pokazały.