Resekcja guzów i zmian narządów jamy brzusznej

Guzy wątroby ograniczone do jednego płata często można usunąć w całości – to częściowa hepatektomia, czyli wycięcie zmienionego fragmentu wątroby z zachowaniem zdrowej części narządu. Wątroba ma dużą zdolność regeneracji, dlatego nawet po usunięciu znacznego fragmentu jej funkcja zwykle wraca do normy. Guz lub nieodwracalnie uszkodzona nerka bywa z kolei wskazaniem do nefrektomii, czyli usunięcia całego narządu – druga, zdrowa nerka przejmuje jego funkcję.

Oba te zabiegi są technicznie wymagające, bo wątroba i nerka są silnie unaczynione, a nieprecyzyjne preparowanie grozi poważnym krwawieniem. Dzięki systemowi LigaSure, elektrochirurgii i nożowi ultradźwiękowemu (UKF) możemy kontrolowanie odcinać miąższ narządu i uszczelniać drobne naczynia na bieżąco, co znacznie zmniejsza utratę krwi w porównaniu z klasycznym podwiązywaniem – to pozwala nam wykonywać te zabiegi na miejscu, choć w wielu innych klinikach wymagałyby kierowania do ośrodka referencyjnego.

Trzeci zabieg z tej grupy, omentalizacja, czyli wykorzystanie sieci (tkanki tłuszczowej bogatej w naczynia, otaczającej narządy jamy brzusznej) do owinięcia miejsca po resekcji lub wypełnienia ubytku, wspomaga gojenie i dostarcza dodatkowego ukrwienia operowanej okolicy – stosujemy ją jako element innych zabiegów w jamie brzusznej, a także samodzielnie przy resekcji zmian sieci lub krezki.

Kwalifikacja i przygotowanie

Guzy wątroby i nerki rozpoznajemy badaniem USG jamy brzusznej, a przed operacją wykonujemy staging – RTG klatki piersiowej i ocenę węzłów chłonnych – żeby sprawdzić, czy choroba jest ograniczona do jednego miejsca. Do częściowej hepatektomii kwalifikujemy pacjentów, u których zmiana obejmuje jeden lub dwa płaty wątroby, z zachowaniem wystarczającej ilości zdrowego miąższu. Do nefrektomii kwalifikujemy pacjentów z guzem lub nieodwracalnym uszkodzeniem jednej nerki, pod warunkiem że druga nerka funkcjonuje prawidłowo – to sprawdzamy badaniami krwi i moczu.

Przed zabiegiem oceniamy też układ krzepnięcia, bo przy chorobach wątroby bywa on zaburzony, a kontrolowanie krwawienia w trakcie operacji na tak unaczynionym narządzie ma kluczowe znaczenie. Pacjent przychodzi na czczo.

Zabieg

Operujemy w znieczuleniu wziewnym, z pełnym monitorowaniem pacjenta. Przy częściowej hepatektomii przez cięcie w linii białej odnajdujemy zmieniony płat wątroby, zamykamy naczynia zaopatrujące go systemem LigaSure i nożem ultradźwiękowym, a następnie kontrolowanie odcinamy miąższ wzdłuż wyznaczonej linii, stopniowo uszczelniając mniejsze naczynia i przewody żółciowe na bieżąco. Taka technika pozwala na dokładną hemostazę krok po kroku, zamiast jednego dużego cięcia z ryzykiem masywnego krwawienia.

Przy nefrektomii odnajdujemy nerkę, podwiązujemy i zamykamy systemem LigaSure naczynie nerkowe oraz moczowód, a następnie usuwamy narząd w całości. Przy resekcji zmian sieci lub krezki postępujemy podobnie – precyzyjnie uszczelniamy naczynia tej silnie unaczynionej tkanki przed odcięciem zmienionego fragmentu. Gdy to wskazane, miejsce po resekcji owijamy fragmentem sieci (omentalizacja), co wspomaga gojenie. Ranę zamykamy warstwowo nićmi B. Braun.

Po zabiegu

Po zabiegu pacjent zostaje na obserwacji – kontrolujemy parametry krwi, zwłaszcza wątrobowe lub nerkowe, w zależności od rodzaju operacji, oraz oceniamy, czy nie doszło do krwawienia wewnętrznego w pierwszych godzinach po zabiegu. Dieta wraca stopniowo. Usunięty fragment narządu lub cały narząd wysyłamy do badania histopatologicznego – na wynik czekamy zwykle około tygodnia w przypadkach pilnych, w rutynowych czasem dłużej.

Wynik decyduje o dalszym postępowaniu: jeśli zmiana była łagodna i usunięta w całości, leczenie chirurgiczne jest zakończone; przy nowotworze złośliwym rozważamy dalsze leczenie, w tym chemioterapię. Kontrolę planujemy na zdjęcie szwów oraz na omówienie wyniku histopatologii i powtórne badania krwi oceniające funkcję pozostałego narządu.