Zabiegi chirurgiczne ucha u psa i kota

Ablacja kanału słuchowego, w skrócie TECA (od angielskiego total ear canal ablation), to zabieg chirurgicznego usunięcia całego zewnętrznego kanału słuchowego. Wykonujemy go u psów i kotów, u których przewlekłe zapalenie ucha trwało tak długo, że kanał jest już nieodwracalnie zmieniony – ściany pogrubione, zwężone, często częściowo skostniałe – i leczenie zachowawcze przestało dawać efekt. To ostateczne, ale bardzo skuteczne rozwiązanie bólu, który takie uszy powodują na co dzień.

Drugi zabieg z tej grupy, otoskopowe usunięcie polipa ucha, jest znacznie mniej inwazyjny. Polipy w uchu kota – najczęściej tak zwane polipy zapalne nosowo-gardłowe sięgające do kanału słuchowego – usuwamy przez przewód słuchowy, pod kontrolą wideootoskopu, bez konieczności otwierania kanału słuchowego z zewnątrz.

Oba zabiegi wykonujemy na miejscu, w znieczuleniu ogólnym.

Kwalifikacja i przygotowanie

Do ablacji kanału słuchowego kwalifikujemy pacjentów, u których leczenie zachowawcze przewlekłego zapalenia ucha – płukanie, leki, kontrola przyczyny pierwotnej – nie przynosi już efektu, a wideootoskopia i badanie obrazowe pokazują, że kanał słuchowy jest trwale zwężony lub zmieniony. To decyzja podejmowana wspólnie z opiekunem, bo zabieg jest nieodwracalny – usunięty kanał słuchowy nie odrasta, a pacjent po TECA traci zdolność przewodzenia dźwięku przez ucho zewnętrzne po operowanej stronie, choć słuch kostny i orientacja w otoczeniu pozostają zachowane. Polip ucha u kota kwalifikujemy do otoskopowego usunięcia na podstawie badania wideootoskopowego, które pokazuje jego wielkość i umiejscowienie.

Przed zabiegiem pacjent przychodzi na czczo. Przy przewlekłym, zakażonym uchu czasem wcześniej podajemy antybiotyk, żeby zmniejszyć nasilenie zakażenia tkanek operowanych.

Zabieg

Operujemy w znieczuleniu wziewnym, z monitorowaniem pacjenta. Przy TECA usuwamy cały kanał słuchowy zewnętrzny razem ze zmienioną chorobowo tkanką, dochodząc do poziomu błony bębenkowej i jamy bębenkowej, którą dokładnie oczyszczamy z zalegającej wydzieliny – to kluczowy element zabiegu, bo pozostawienie zakażonej tkanki w uchu środkowym jest najczęstszą przyczyną powikłań. Naczynia w tej silnie unaczynionej okolicy zamykamy elektrochirurgią i LigaSure, co ogranicza krwawienie w trudno dostępnym polu operacyjnym. Ranę zamykamy warstwowo nićmi B. Braun, zwykle z niewielkim drenem na pierwsze dni.

Otoskopowe usunięcie polipa trwa znacznie krócej: przez kanał słuchowy, pod kontrolą wideootoskopu, chwytamy polip i usuwamy go wraz z nasadą, żeby zmniejszyć ryzyko odrostu. Zabieg nie wymaga żadnego cięcia z zewnątrz.

Po zabiegu

Po TECA pacjent zostaje na obserwacji – kontrolujemy ranę i ewentualny dren, a w pierwszych dniach może być widoczne lekkie przechylenie głowy, co zwykle mija, gdy ustąpi obrzęk pooperacyjny. Kołnierz ochronny zakładamy, żeby pacjent nie uszkadzał rany. Po usunięciu polipa rekonwalescencja jest znacznie krótsza; u kotów czasem obserwujemy przejściowy zespół Hornera (opadnięcie powieki, zwężenie źrenicy) – to zwykle ustępuje samoistnie w ciągu kilku tygodni.

Kontrolę po TECA planujemy na zdjęcie szwów i ocenę gojenia głębszych tkanek, po usunięciu polipa – głównie na sprawdzenie, czy nie doszło do odrostu. W obu przypadkach ból i wyciek z ucha, które trapiły pacjenta wcześniej, ustępują po zabiegu.