USG brzucha psa i kota

USG brzucha to badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej – za pomocą głowicy emitującej fale dźwiękowe lekarz ogląda na ekranie wątrobę, śledzionę, nerki, pęcherz moczowy, żołądek i jelita, trzustkę, macicę i jajniki lub prostatę, a także węzły chłonne w jamie brzusznej. Badanie jest bezbolesne, nie wykorzystuje promieniowania i pokazuje strukturę narządów znacznie dokładniej niż samo badanie dotykiem.

Zlecamy je najczęściej, gdy pies lub kot wymiotuje przewlekle, chudnie bez wyraźnej przyczyny, ma biegunkę, krwiomocz, powiększony obrys brzucha albo gdy podczas badania klinicznego wyczuwamy guz lub nieprawidłowo powiększony narząd. Drugim częstym powodem są nieprawidłowe wyniki badań krwi – na przykład podwyższone enzymy wątrobowe czy zmieniona morfologia – które trzeba wyjaśnić obrazem narządu. USG wykorzystujemy też do monitorowania w czasie znanej już zmiany, na przykład kamieni w pęcherzu czy wcześniej opisanego guzka.

USG brzucha różni się od RTG jamy brzusznej tym, co pokazuje: rentgen dobrze uwidacznia gaz, kości i ciała obce, a USG – szczegółową strukturę tkanek miękkich. Oba badania często się uzupełniają. Gdy USG wykonujemy w ramach diagnostyki nowotworu, szerzej opisujemy to na stronie USG jamy brzusznej u pacjenta onkologicznego.

Przygotowanie

Do USG brzucha kwalifikujemy pacjentów z objawami ze strony przewodu pokarmowego i układu moczowego, z wyczuwalnym guzem w brzuchu, z nieprawidłowymi wynikami krwi oraz tych, u których monitorujemy znaną już zmianę. Badanie wykonujemy też planowo – na przykład przed niektórymi zabiegami albo w ramach szerszej diagnostyki, gdy potrzebujemy ocenić narządy wewnętrzne, zanim podejmiemy decyzję o dalszym postępowaniu. Jeśli podejrzewamy stan nagły, np. krwawienie do jamy brzusznej po urazie, zamiast pełnego USG wykonujemy najpierw szybkie USG FAST.

Do badania pacjent powinien być najlepiej na czczo – pełny żołądek i gazy w jelitach zasłaniają część narządów, co utrudnia dokładną ocenę [DO POTWIERDZENIA – dokładny czas głodówki]; wodę można podawać bez ograniczeń. Sierść na brzuchu zwykle golimy, bo powietrze zatrzymane między włosami pogarsza jakość obrazu. Sedacja nie jest standardowo potrzebna, bo badanie nie boli; rozważamy ją tylko u pacjentów bardzo zestresowanych lub gdy planujemy jednocześnie nakłucie zmiany. Warto zabrać ze sobą wcześniejsze wyniki badań krwi i obrazowe, jeśli były wykonywane gdzie indziej.

Jak wygląda badanie

Pacjent leży na miękkim materacu, zwykle na grzbiecie lub boku, a lekarz przesuwa głowicę pokrytą żelem po skórze brzucha, oglądając kolejno wszystkie narządy. Wysokiej klasy stacjonarny ultrasonograf pozwala dokładnie ocenić nawet głębiej położone struktury i drobne zmiany, zarówno u małego kota, jak i u dużego psa. Pełne badanie z systematyczną oceną każdego narządu trwa zwykle kilkanaście-kilkadziesiąt minut [DO POTWIERDZENIA – dokładny czas].

Jeśli w trakcie badania widoczna jest zmiana ogniskowa – guzek w narządzie, powiększony węzeł chłonny, zmieniona ściana jelita – możemy od razu pobrać z niej materiał biopsją cienkoigłową pod kontrolą obrazu, co trwa kilka sekund i zwykle nie wymaga sedacji. Preparat ocenia w ramach cytologii lek. wet. Monika Morawska, często jeszcze tego samego dnia. Powiększone węzły chłonne w jamie brzusznej oceniamy według tych samych zasad, co opisujemy na stronie badanie powiększonych węzłów chłonnych.

Wynik

Wynik USG omawiamy z Tobą od razu po badaniu, pokazując obrazy na ekranie. Przy pełnym badaniu dostajesz pisemny opis z pomiarami narządów, który możesz zabrać do swojego lekarza prowadzącego lub wykorzystać do porównania przy kolejnym badaniu. Jeśli badanie nie wykazało nieprawidłowości, a objawy się utrzymują, szukamy przyczyny w innym miejscu – np. w klatce piersiowej lub w dokładniejszych badaniach krwi.

Zmiana wykryta w USG – guz, powiększony narząd, kamienie w pęcherzu, zmieniona ściana jelita – prowadzi do kolejnego kroku: nakłucia, dalszego obrazowania albo skierowania do odpowiedniej specjalizacji. Nie każda nieprawidłowość w USG oznacza poważną chorobę – niektóre zmiany, zwłaszcza u starszych zwierząt, są łagodne i wymagają jedynie obserwacji, dlatego wynik zawsze omawiamy w kontekście objawów i pozostałych badań, a nie w oderwaniu od nich.